Yalvaç Dedektif İşinde Eski Belde Adresi Nasıl Çözülür

Belgede belediye yazan on iki yer

Bağkonak, Çetince, Dedeçam, Kozluçay, Körküler, Kumdanlı, Kuyucak, Özbayat, Özgüney, Sücüllü, Tokmacık ve Yukarıkaşıkara. 2013’ten önce düzenlenmiş her belgede bu adların yanında “belediye” ya da “kasaba” durabilir. Bugün hepsi Yalvaç’a bağlı köy; muhatap muhtarlık, parsel işlerinde İl Özel İdaresi. Belediyesi süren tek belde Hüyüklü; onun adresi “Hüyüklü Belediyesi” diye hâlâ doğru yazılır.

Bunun pratik anlamı şu: Eski belgedeki “mahalle” artık resmî bir birim değil. Borçlu “Kumdanlı, Yeni Mahalle” adresinde görünüyorsa, aranacak yer Kumdanlı köyünün o tarafıdır; kapıdaki yazı belgeye uymayabilir, sokak adı değişmiş olabilir. Adres sorusunu biz yerinde görerek kapatırız: Belgedeki ev o köyde var mı ve aradığınız kişi orada mı.

Aynı adı taşıyan yerler

Yalvaç’ın en çok karışan adı Kuyucak. Yalvaç’ın Kuyucak’ı 1992 ile 2013 arasında beldeydi, bugün ilçeye yakın bir köy. Keçiborlu’nun Kuyucak’ı ise lavanta tarlalarıyla bilinen, ilin öbür ucundaki köy. Belgede “Kuyucak Belediyesi” yazıyorsa Yalvaç’ı gösterir; yalnız “Kuyucak” yazıyorsa ilçe sorulmadan hiçbir yere gidilmez.

Salur hem Yalvaç’ta bir mahalle hem Şarkikaraağaç’ta bir köy. Terziler, Akçaşar, Eyüpler ve Sofular adları Yalvaç ile Aksu ya da Eğirdir arasında paylaşılıyor. İlçe merkezinin mahalle adları da birbirine benzer: Kaşhacıbey, Kaşcami, Kaşyukarı, Kaşaşağı bir öbek; Görgü Camii, Görgü Bayram, Görgüorta bir başka öbek. Belgede “Kaş Mahallesi” ya da “Görgü” diye kısaltılmış bir ad, dört ayrı mahalleden biri olabilir. Aşağıkaşıkara ile Yukarıkaşıkara, Aşağıtırtar ile Yukarıtırtar ayrı köylerdir; “Kaşıkara” ya da “Tırtar” yazan belge yarım bilgidir.

Bu adlar sizi bize gelmeden önce de ilgilendirir: Aradığınız kişinin yakınları “Kuyucak’a taşındı” diyorsa, hangi Kuyucak olduğunu onlara sormak, bizim bir gün yolu boşa gitmemizi önler.

Kişi aranırken ne yapılır

Ad ve soyaddan adres üretilmez; bunu yapan birine rastlarsanız uzak durun. Bizim başladığımız yer sizin elinizdeki ipucudur: Eski adres, bir yakınının söylediği köy, bir iş yerinin adı. Adres yukarıdaki gibi bugünkü hâline çevrilir, sonra o yere varılır ve kişinin orada oturup oturmadığı, çalışıp çalışmadığı dışarıdan görülerek yazılır. Köyde kapıda ad yazmaz; hangi evin o ev olduğu kişinin kendisinin orada görülmesiyle anlaşılır.

Borçlu için arayan da, nikâhtan önce karşı tarafın beyanını sınamak isteyen de aynı yoldan geçer; yolun kendisi kişi nerede oturuyor sayfasında anlatılıyor.

Yolun hesabı

Yalvaç, Isparta’nın kuzeydoğu ucundadır; belediyenin kendi raporu bile ilçenin Akşehir’e Isparta’dan çok daha yakın olduğunu yazar. Köyler ilçe merkezinin de ötesine dağılır: Kumdanlı, Tırtar ve Taşevi Hoyran kıyısında, Hisarardı ve Sücüllü başka yönlerde. Yalvaç işi, Isparta merkezden sabah gidip akşam dönülen bir iş olarak planlanmaz; iki köye bakılacaksa ikinci gün gerekebilir. Gün sayısı bedeli değiştirdiği için bunu baştan açıkça söyleriz, “hallederiz” demeyiz.

Aradığınız kişi Akşehir’de çalışıp Yalvaç’ta yatıyorsa, iş Yalvaç tarafıyla başlar. Akşehir Konya’dadır; oraya uzanmak gerekiyorsa bunu size sorarız, kendiliğimizden gitmeyiz.

Belgedeki ad olduğu gibi kalsın, düzeltmeye kalkmayın. Onu bugünkü hâline çevirmek bizim işimiz; o adın bir gün mü, iki gün mü iş olduğu da o zaman belli olur.